Altay, Tıva ve Yakut destanlarında su simgesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorAydoğan, Hatice Aycan
dc.contributor.authorUzun, Aysena Hale
dc.date.accessioned2026-01-31T14:55:52Z
dc.date.available2026-01-31T14:55:52Z
dc.date.issued2025
dc.departmentEnstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractDünyadaki dört elementten biri olan su, temel yaşam kaynağı olması ile insanlık tarihinde önemli rol oynamıştır. Doğayla iç içe yaşayan Türklerin gerek inanç sistemlerinde gerek anlatılarında suyun varlığını yaygın bir biçimde görmek mümkündür. Buna bağlı olarak su, simgesel özellikleriyle öne çıkan kutsal bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Türklerin Şamanizm'e dayalı ve doğanın merkezde yer aldığı yaşantısının yansımaları olan anlatılarda yaygın bir şekilde yer aldığı üzere su, farklı simgesel işlevlere sahiptir. Suyun sahip olduğu simgesel anlam ve işlevler, sözlü gelenekteki en eski türlerden biri olan destanlarda yoğun bir şekilde görülmektedir. Destanlar, yalnızca bir kahramanlık öyküsü olmayıp aynı zamanda toplumun kültürünü, inanç sistemini ve yaşama biçimini yansıtan, içerdikleri simgeler ile analiz edilmesi gereken kültürel kaynaklardır. Bu amaç doğrultusunda ele alınan çalışmada, suyun simgesel anlamları ve işlevleri Altay, Tıva ve Yakut destanları üzerinden ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Destanlarda görüldüğü üzere, kutsal bir unsur olarak su; yaşamı başlatıcı, şifa verici, ölümsüzlük kaynağı, kaostan kozmosa geçiş unsuru olma özelliklerinin yanı sıra süt yoluyla kurulan manevî kardeşlikte ve kahramanın kılık değiştirmesinde rol oynaması ve kutsal ağaçlarla olan bağı dolayısıyla önemli bir konuma sahiptir. Çalışma, literatür taramasına dayalı olarak betimleyici yöntemle hazırlanmış ve su simgesinin Türk destanlarındaki çok yönlü yapısını anlamaya katkı sunmayı amaçlamıştır.
dc.description.abstractWater, one of the four elements on Earth, has played a significant role in human history as the fundamental source of life. The presence of water is prevalent in both the belief systems and narratives of the Turks, who lived in close proximity to nature. Consequently, water stands out as a sacred element distinguished by its symbolic properties. Water, as a common feature in narratives reflecting the Turks' Shamanistic lifestyle, where nature is central, possesses diverse symbolic functions. The symbolic meanings and functions of water are intensely evident in epics, one of the oldest forms of oral tradition. Epics are not merely heroic tales; they are also cultural resources that reflect the culture, belief system, and lifestyle of a society, and must be analyzed through the symbols they contain. This study, undertaken with this purpose, attempts to uncover the symbolic meanings and functions of water through the Altai, Tuva, and Yakut epics. As seen in epics, water, as a sacred element, is: In addition to its qualities as a life starter, a healer, a source of immortality, and a transition from chaos to the cosmos, it holds a significant position due to its role in the spiritual brotherhood established through milk, the disguise of the hero, and its connection to sacred trees. This study was prepared using a descriptive method based on a literature review and aims to contribute to the understanding of the multifaceted nature of the water symbol in Turkish epics.
dc.identifier.endpage122
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861lADK4XecIyCU4BpTjWW54NWsQyYP02TylqshloqRceY
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12662/10144
dc.identifier.yoktezid960146
dc.language.isotr
dc.publisherİstanbul Beykent Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260128
dc.subjectHalk Bilimi (Folklor)
dc.subjectFolklore
dc.subjectTürk Dili ve Edebiyatı
dc.titleAltay, Tıva ve Yakut destanlarında su simgesi
dc.title.alternativeWater symbol in Altay, Tiva and Yakut epics
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Tez Koleksiyonu