Şeylan, AliÖkçün, Pelin2026-01-312026-01-312025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=htlyhJG97gjBTPjAeWRhPr7zpvImQhEdHeBk1hRoSGUOTT2suFCEGKAdtowF6o9Lhttps://hdl.handle.net/20.500.12662/10034Dünyanın en eski ve köklü dillerinden biri kabul edilen Türkçe, yazıya geçirildiği ilk metinlerden itibaren her dönem binlerce eserin üretildiği bir bilim ve sanat dili olagelmiştir. Başlangıçta daha ziyade dinî öğretileri yaymak üzere ortaya çıkan eserler, daha sonra konu ve içerik bakımından oldukça geniş alanlara yayılmış, neticede birbirinden değerli dil yadigârları ortaya çıkmıştır. Bir dilin tarihini, söz varlığını tespit etmenin en önemli yolu, bu dil yadigârları üzerine yapılan çalışmalardır. Bir eser; dil, üslup, edebî değer, kültür gibi açılardan ele alınıp çalışılmaktadır. Böylece dilin tüm özellikleri, değişim ve gelişimi bilimsel veriler ışığında gün yüzüne çıkarılmaktadır. Bu dil yadigarlarından biri olan Şehr-engîz-i Edirne; şehrin güzellerini, onların güzellikleri ve mesleklerini anlatması bakımından dil, üslup, edebî değer, kültür gibi açılardan ele alınabilecek bir edebî tür olarak 16. yüzyılda ortaya çıkmıştır. İçerik bakımından incelendiğinde dönemin sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel gibi yapıları hakkında bilgi veren eserlerdir. Şehr-engîz-i Edirne, ilk yazılan şehr-engizlerden biri olmasıyla Zâtî'nin Dîvânı'nın derkenarına yazılmış bir eser olması ve muhteva bakımından pek çok alanla ilgili çalışmaya olanak sunmasıyla önem arz eden eserlerden biridir. Çalışmanın amacı, Zâtî'nin Dîvân'ının derkenarına yazılmış olan şehr-engîzi dil bilgisel açıdan inceleyerek eserin dil serüvenini aydınlatmak, söz varlığı ve ögelerinin ele alınıp sıklık değerleriyle birlikte kelimelerin kategorize edilmesidir.Turkish, recognized as one of the world's oldest and most established languages, has served as a language of science and art throughout history, producing thousands of works since its earliest written records. Initially, these works primarily aimed to spread religious teachings; however, over time, they expanded across various subjects and genres, resulting in invaluable linguistic artifacts. The most effective way to explore the history and vocabulary of a language is through studies conducted on such linguistic legacies. A literary work is examined from linguistic, stylistic, literary, and cultural perspectives, revealing the language's characteristics, changes, and developments through scientific analysis. One of these linguistic artifacts, Şehr-engîz-i Edirne, emerged in the 16th century as a literary genre depicting the beauties of a city, their professions, and their charm. These works provide insights into the socio-economic and socio-cultural structures of their time. Şehr-engîz-i Edirne is among the earliest examples of this genre and holds significance as it was written in the margins of Zâtî's Dîvân. This study aims to analyze the linguistic aspects of the şehr-engîz found in Zâtî's Dîvân, shedding light on its linguistic journey, vocabulary, and structural elements, while categorizing words based on their frequency.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessTürk Dili ve EdebiyatıTurkish Language and LiteratureMaster Thesis2361935892