BİR KEZ DAHA ESKİ TÜRKÇE YA?A ~ YA?AN ~ YAGAN “FİL” KELİMESİNİN ETİMOLOJİSİ ÜZERİNE

Eski Türkçe ya?a ~ ya?an ~ yagan “fil” kelimesinin etimolojisi üzerine yapılan bu çalışma, kelimenin 6. yüzyıl civarlarında Çinceden doğrudan ve yalnızca Genel Türkçeye *?a? olarak girdiğini ve +gA ile +gAn eklerini alarak Eski Türkçede bilinen şekilleriyle ortaya çıktığını ileri sürmektedir. Bunun yanı sıra, alıntılar ve tarihî kayıtlar aracılığıyla Eski Türkçe söz başı y- sesine karşılık 6. yüzyılda Genel Türkçede ?-, Bulgar Türkçesinde ise d’- sesinin var olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Moğolca ?a’an “fil” ise ya Erken Genel Türkçe *?a?gan veya Geç Eski Türkçe *?agan şeklinden bir alıntıdır. Çalışmanın sonunda, Proto-Türkçe *d- *?- *y- *?- seslerinin Genel Türkçe ve Bulgar Türkçesindeki gelişimleri tanıklar üzerinden tartışılmış ve özetlenmiştir.

The present study on the etymology of the Old Turkic ya?a ~ ya?an ~ yagan “elephant” claims that the word was borrowed from Chinese only and directly into Common Turkic as *?a? about in the 6th century and that it yielded the attested forms in Old Turkic after the formatives +gA and +gAn had been attached. It is also tried to be shown by means of loanwords and historical records that Common Turkic and Bulgar Turkic of the 6th century had onset ?- and d’- respectively in place of the Old Turkic onset y-. The Mongolic ?a’an “elephant” was borrowed either from Early Common Turkic *?a?gan or Late Old Turkic *?agan. In the final part of the study, the development of the Proto-Turkic onset consonants *d- *?- *y- *?- in Common Turkic and Bulgar Turkic is discussed and summarized.