Çukurova Bölgesi'nde aile çiftliklerinde nesiller arası habitus ve sermaye aktarımı

Bu doktora tezi, Türkiye'nin en verimli tarımsal alanlarından Çukurova'da faaliyet gösteren büyük aile çiftliklerinde, nesiller arası devamlılığı mümkün kılan toplumsal, kültürel ve ekonomik dinamikleri sosyolojik bir bakış açısıyla incelemektedir. Çalışma, Pierre Bourdieu'nün habitus ve sermaye kavramları (ekonomik, sosyal, kültürel, simgesel) temel alınarak, maliyet artışları, piyasa dalgalanmaları, iklim değişikliği, genç nüfusun tarımdan uzaklaşması ve ekonomik belirsizlik gibi çoklu baskılara rağmen Çukurova'daki aile çiftliklerinin varlığını sürdürmesinin yalnızca ekonomik nedenlerle açıklanamayacağını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, aile çiftçiliğinin ekonomik rasyonalitenin ötesinde, toplumsal ve kültürel olarak nasıl yeniden üretildiği anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada iki kuşağa mensup 25 çiftçi ailesiyle yapılan derinlemesine görüşmeler, tarımsal yaşamın ekonomik olduğu kadar toplumsal roller, değer aktarımı, aidiyet biçimleri ve temsil mücadeleleriyle de şekillendiğini göstermektedir. Habitusun kuşaklar arası dönüşümü, sermaye türlerinin aktarımı, ekonomik stratejilerin değişimi, toprağa yüklenen anlamlar ve "iyi çiftçi" kimliğinin kuşaklar arası aktarımı analiz edilmiştir. Bulgular, genç kuşakların çiftçiliği sadece ekonomik bir zorunluluk değil; ailevi sorumluluk, yerel itibar, etik bağlılık ve yaşam biçimi olarak gördüklerini ortaya koymaktadır. Böylece aile çiftçiliği, üretim temelli bir faaliyet olmaktan çıkarak kuşaktan kuşağa aktarılan çok boyutlu bir toplumsal pratik haline gelmektedir.

This doctoral dissertation examines the social, cultural, and economic dynamics that enable intergenerational continuity in large family farms in Çukurova, one of Turkey's most fertile agricultural regions. Grounded in Pierre Bourdieu's concepts of habitus and capital (economic, social, cultural, and symbolic), the study shows that despite rising costs, market fluctuations, climate change, youth disengagement from farming, and economic uncertainty, the persistence of these farms cannot be explained solely by economic factors. It explores how family farming is reproduced beyond economic rationality through social and cultural mechanisms. In-depth interviews with 25 families across two generations reveal that agricultural life is shaped not only by economics but also by social roles, value transmission, belonging, and struggles for recognition. The research analyzes the intergenerational transformation of habitus, the transmission of capital forms, shifts in economic strategies, meanings attributed to land, and the construction of the "good farmer" identity. Findings indicate that younger generations view farming not merely as a necessity but as a family duty, local prestige, ethical commitment, and way of life. Thus, family farming emerges as a multidimensional social practice transmitted across generations rather than a purely production-based activity.