Alternatif çözüm yolu olan uzlaştırmanın etkinliğinin artırılması ve verimli bir şekilde sürdürülmesine yönelik çözüm önerileri

Bu çalışmanın amacı, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenen ve alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak hukuk literatüre giren Uzlaştırma/Uzlaşmanın yeni nesil adalet yaklaşımının hukuka olan katkısının ne derecede ve ne yönde etkilediğini ortaya koymaktır. Ceza Muhakemesi Hukukunda alternatif çözüm yollarından biri olan uzlaştırma, suç mağduru ile şüpheli/sanık arasında gönüllülük esasına dayalı olarak tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla çözüm bulmayı amaçlar. Bu yöntem, mahkeme sürecinin hızlanmasını, yargı yükünün azaltılmasını ve taraflar arasında anlaşmazlıkların daha insani bir şekilde çözüme kavuşturulmasına yardımcı olur. Bu bağlamda, uzlaştırmanın etkinliğinin artırılması ve verimli bir şekilde sürdürülmesi için çeşitli çözüm önerilerimiz bulunmaktadır. Bu çalışma 2017 ila 2024 yılları arasında Türkiye'de faaliyet gösteren yargı birimlerinden Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Ceza Mahkemeleri uhdesinde yürütülmekte olan ceza soruşturmaları ve kovuşturmalarına dair dosya uygulamalarında ortaya çıkan olumsuzlukların tespiti ile çözüm önerileri üzerine uzlaştırmacının gerekliliği ve uzlaştırma sayısının artırılmasına yönelik çalışmaları ortaya koymaktır.

The aim of this study is to examine the extent and direction of the contribution of Mediation/Settlement, regulated under the Turkish Code of Criminal Procedure No. 5271, as an alternative dispute resolution method, to the legal system, specifically in terms of its impact on the new generation of justice approach in legal practice. Mediation, as one of the alternative resolution methods in criminal procedure law, aims to find a resolution between the victim and the accused through a neutral mediator based on voluntariness. This method facilitates the acceleration of court proceedings, the reduction of the judicial burden, and the resolution of disputes in a more humane manner between the parties involved. However, various suggestions for improving the effectiveness of mediation and ensuring its sustained productivity have been proposed. This study analyzes the issues arising in criminal investigations and prosecutions conducted by Public Prosecutor's Offices and Criminal Courts in Turkey between 2017 and 2024. It highlights the identification of problems related to case applications and proposes solutions, emphasizing the necessity of mediators and the need to increase the number of mediation cases.