Deprem sonrası toplu konutların sosyal sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi: Adıyaman İndere toplu konutları

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Adıyaman İndere bölgesinde inşa edilen TOKİ toplu konutlarının sosyal sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Afet sonrası üretilen konutların yalnızca fiziksel barınma ihtiyacını karşılaması yeterli görülmemekte; aynı zamanda sosyal bütünleşme, kültürel uyum, toplumsal etkileşim ve yaşam kalitesi gibi sürdürülebilirlik unsurlarını da kapsaması gerekmektedir. Araştırmada, sürdürülebilirlik kavramı çevresel, ekonomik, kültürel ve özellikle sosyal boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu kapsamda nitel ve nicel veri toplama yöntemleri birlikte kullanılmış; saha araştırmaları kapsamında anket ve derinlemesine görüşmeler yoluyla kullanıcı memnuniyeti, aidiyet duygusu, güvenlik algısı ve sosyal etkileşim gibi değişkenler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Adıyaman İndere TOKİ toplu konutlarının sosyal sürdürülebilirlik ilkelerini sınırlı ölçüde karşıladığını göstermektedir. Konutların mekânsal organizasyonu ve kullanıcı ihtiyaçlarıyla uyumu sosyal yaşamı doğrudan etkilemektedir. Bu bağlamda çalışma, afet sonrası konut üretiminde yalnızca yapısal güvenliğin değil, aynı zamanda uzun vadeli, yaşanabilir ve toplumsal iyileşmeyi destekleyen mekânların önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, benzer projeler için sürdürülebilir mimari tasarım kriterlerine dayalı öneriler sunulmuştur.

This study aims to evaluate the TOKİ mass housing constructed in the Adıyaman İndere region after the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, within the context of social sustainability. It is not considered sufficient for post-disaster housing to merely meet the need for physical shelter; it must also address sustainability components such as social cohesion, cultural integration, community interaction, and quality of life. In this research, the concept of sustainability is examined through its environmental, economic, cultural, and especially social dimensions. Both qualitative and quantitative data collection methods were employed; variables such as user satisfaction, sense of belonging, perception of safety, and social interaction were analyzed through surveys and in-depth interviews conducted as part of the field study. The findings reveal that the Adıyaman İndere TOKİ mass housing projects fulfill the principles of social sustainability only to a limited extent. The spatial organization of the housing and its compatibility with user needs have a direct impact on social life. In this context, the study emphasizes the necessity of designing long-term, livable environments that support social recovery, not only structural safety, in post-disaster housing production. As a result, the study proposes recommendations based on sustainable architectural design principles for similar future projects.