Erişilebilirliğin modern sanat müzeleri üzerinden incelenmesi: İstanbul modern Sanat Müzesi örneği

Erişilebilirlik, çağdaş mimarlık ve kent planlamasında yalnızca teknik bir tasarım ilkesi değil, aynı zamanda toplumsal eşitliğin ve mekânsal adaletin temel unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu tez, modern sanat müzelerinde erişilebilirliği fiziksel, görsel, işitsel ve dijital boyutlarıyla ele almış ve İstanbul Modern Sanat Müzesi örneği üzerinden kapsamlı bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma, literatür taraması, sivil toplum kuruluşlarıyla gerçekleştirilen görüşmeler ve saha gözlemlerinden elde edilen veriler üzerine temellendirilmiştir. Çalışmada, erişilebilirlik unsurları literatürden ve kullanıcı deneyimlerinden hareketle bir araya getirilmiş; oluşturulan tablolar aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bu tablolar, akademik bilgi ile pratik kullanıcı deneyimini kesiştirerek çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Örnek çalışma alanı olarak İstanbul Modern Sanat Müzesi ele alınmış; yapının çevresel ulaşılabilirliği, iç mekânsal organizasyonu, ortak kullanım alanları, bilgilendirme ve yönlendirme sistemleri gibi çeşitli başlıklar altında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma erişilebilirliği bütüncül bir yaklaşımla ele alarak hem teorik hem pratik düzeyde modern sanat müzeleri için yol gösterici bir kaynak ve toplumsal katkı sunmaktadır.

Accessibility is considered not only a technical design principle in contemporary architecture and urban planning but also one of the fundamental elements of social equality and spatial justice. This thesis examines accessibility in modern art museums through physical, visual, auditory, and digital dimensions, presenting a comprehensive evaluation based on the case of the Istanbul Museum of Modern Art. The research is grounded in data obtained from literature review, interviews conducted with non-governmental organizations, and field observations. In the study, accessibility components were consolidated from both literature and user experiences and evaluated through systematically prepared tables. These tables intersect academic knowledge with practical user experience, thereby constituting the original contribution of this study. The Istanbul Museum of Modern Art was chosen as the case study, and the analysis focused on aspects such as environmental accessibility, interior spatial organization, common areas, information, and wayfinding systems. As a result, this study approaches accessibility with a holistic perspective, offering both theoretical and practical guidance for modern art museums, while also providing societal contribution.