Finansal Kararlarda Motivasyon ve Risk Algısı: Kumar ve Yatırım Eğilimlerinin Karar Alma Süreçlerine Etkileri

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bireylerin kumar ve yatırım bağlamlarındaki risk alma süreçlerini ve bu süreçlerde etkili olan motivasyonel faktörlerin finansal karar mekanizmalarına etkisini incelemektir. Tasarım/Yöntem: Araştırmada İstanbul'da yaşayan ve finansal yatırım araçlarını kullanan 250 katılımcı ile kolayda örneklem yöntemiyle çevrimiçi anket gerçekleştirilmiştir. Veriler DOSPERT ölçeği ve ilgili risk algısı ölçekleri kullanılarak toplanmış, analizlerde faktör analizi ve Hayes'in PROCESS makrosu kullanılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda, uyarıcı risk arayışının bireylerin araçsal risk alma davranışlarını ve algılanan piyasa bilgilerini olumlu yönde etkileyerek rasyonel yatırım kararlarına yönelttiği tespit edilmiştir. Kumar bağlamında ise bu dolaylı etkiler anlamlı bulunmamış ve bireylerin bu bağlamda duygusal ve içgüdüsel motivasyonlarla hareket ettiği gözlemlenmiştir. Sınırlılıklar: Örneklemin yalnızca İstanbul'da yaşayan bireylerden oluşması, bulguların genellenebilirliğini sınırlandırmaktadır. Ayrıca veri toplama sürecinde öz-bildirim temelli yöntemlerin kullanılması yanlılık ihtimalini artırabilir. Özgünlük/Değer: Araştırma, finansal karar süreçlerinde bağlama özgü risk algısının ve bireylerin kumar ile yatırım bağlamlarında farklı karar alma dinamiklerinin ele alınması bakımından özgündür. Çalışmanın bulguları, finansal danışmanlık ve politika geliştirme süreçlerinde stratejik katkılar sunabilir.