Kariyer engellerinden cam tavan sendromunun kadın yöneticiler açısından incelenmesi ve bir araştırma

Son yıllarda nitelikli kadın işgücünün çalışma yaşamına dâhil olma oranı giderek artmaktadır. Ancak üst düzey yönetim kademelerinde kadınların yeterince yer bulamadıkları, daha çok alt kademe yöneticilik görevlerinde çalıştırıldıkları, Türkiye ve dünyadaki araştırmaların sonuçlarından anlaşılmaktadır. Kadınların kariyer hedeflerine ulaşabilmek için birçok engelle karşılaştıkları bilinmektedir. Ataerkil toplum yapısının kadına ve erkeğe biçtiği roller gereği, toplumlarda güçlü liderlik gerektiren konumlarda kadının yer almasının önüne geçilmektedir. Üst düzey yöneticilik de güçlü liderlik gerektirdiğinden, kadınların sosyal ilişkilere önem vermesi, duygusal olmaları gibi nedenlerle başarılı olamayacaklarına olan inanç, toplumların uzun yıllar genel kabul görmüş yargılarını oluşturmuştur. Günümüzde de üst düzey yöneticiliğin erkeklere atfedilen bir görev olduğu düşüncesinin oldukça yaygın olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada cinsiyet ayrımcılığından kaynaklanan, daha çok kadın yöneticilerin kariyer engellerini ifade etmek kullanılan bir kavram olan, cam tavan sendromu incelenmiştir. Çalışmanın uygulama bölümü, İstanbul ilinde kamu iletişim hizmet (PTT) sektöründe çalışan kadın ve erkek yöneticiler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma tarama modeli ve nicel bir betimleme çalışmasıdır. Araştırma kapsamında PTT'de çalışan 66 kadın 116 erkek olmak üzere toplam 182 yöneticiye, cam tavan sendromuna ilişkin algılarını ölçmek amacıyla 50 soru yöneltilmiş ve çıkan verilerin analiz edilmesinde SPSS-21 istatistik programı kullanılmıştır. Cam tavan engelleri olarak nitelendirilen "çoklu rol üstlenme, kişisel tercih ve algılar, mesleki ayrım, cinsiyete dayalı kalıp yargılar, kraliçe arı sendromu, örgüt kültürü, resmi olmayan iletişim ağlarına katılamama ve mentor-rol model eksikliği" engellerinin PTT'de çalışan kadın yöneticileri büyük ölçüde etkilediği sonucuna varılmıştır.

In recent years, rate of inclusion of qualified women labor in business life is progressively increasing. However, it is understood from the results of surveys conducted in Turkey and worldwide, that women are not adequately employed at senior management levels, they are rather employed at lower level management positions. It is a known fact that women are faced with several impediments in reaching their career targets. As a requirement of the roles imposed for men and women under the patriarchal social structure, in communities it is avoided to have women at positions requiring powerful leadership attire. And since senior management likewise necessitates powerful leadership, the belief held that women could not be successful on grounds of arguments like women ascribing more essence to social relations and being emotional, have constituted ages long judgments of social communities. It is a known fact that even at our present times, the opinion that senior management positions are ascribable to men is quite widespread. In this study, it is inquired the glass ceiling syndrome, a concept originating from sexual discrimination, generally used to express the career impediments mainly women managers are faced with. The application stage of the study is conducted and carried out on both men and women managers working in the public communication sector (PTT) in Istanbul Province. The survey comprises of a screening model and a quantitative portrayal study. Within scope of this survey, 50 questions are posed to 182 managers, comprising of 66 women and 116 men, employed under PTT in order to measure their perceptions pertaining to glass ceiling syndrome, and in analysis of the data obtained, SPSS-21 statistics program is used. It is concluded that such impediments specified as glass ceiling impediments, like "multiple role undertaking, personal preferences and perceptions, professional discrimination, gender based cliché judgments (prejudices), queen bee syndrome, organizational culture, failing to take part in communication networks and lack of mentor-role model" are having a substantial impact on women managers employed by PTT.