Dünyada Sağlık İletişimi Üzerine Yazılan Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Sağlık iletişimi, sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmak, hasta memnuniyetini yükseltmek ve toplum sağlığını iyileştirmek için kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle sağlık profesyonelleri için iletişim becerilerinin güçlendirilmesi ve etkili iletişim stratejilerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Diğer yandan sağlık iletişimi sadece bilgi aktarımıyla sınırlı kalmayıp karar verme, eğitim, duygusal destek gibi iletişim süreçlerini içerisinde barındırmaktadır. Söz konusu süreçlerde amaç, sağlık konusunda doğru ve geçerli bilgilerin aktarılması ve insan sağlığının teşviki ve geliştirilmesidir. Bu noktada sağlık ile ilgili bir konuda kamuoyuna bilgi aktarılmasını sağlamak amacıyla düzenlenen kampanyalar aracılığıyla istenen davranışlar benimsetilebilmektedir. Bu bağlamda sağlık iletişimi alanında uygulanacak stratejilerin nasıl planlanması gerekliliği önem taşımaktadır. Stratejiler ile sağlık konusunda hedeflenen insanlar üzerinde istenilen davranışı gerçekleştirebilmek ve gerekli bilgi aktarımını veya farkındalığı sağlayabilmektir. Bibliyometri ise bilimsel yayınların ve alıntıların analiz edilmesiyle bilim dünyasında bilgi akışını, etkileşimi ve etkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Sağlık iletişimi alanında bibliyometrik çalışmalar, disiplinin gelişimini, öne çıkan araştırma konularını ve trendleri belirlemeye yardımcı olabilir. Diğer yandan literatürde sağlık iletişim konusu üzerine bibliyometrik temelli yapılmış olan çalışmalar yok denecek kadar sınırlı olup, bu çalışmanın literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması ve bu açıdan literatüre katkı sağlaması düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmanın hipotezi sağlık iletişimi alanında gerçekleştirilen çalışmaların sayısı, konu bağlamı, en fazla yayın yapan ülke ve en çok atıf alan makaleleri ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada yıllara göre atıf ve yayın sayılarının gelişimi, Web of Science kategorilerine göre yayın sayıları, Lotka Yasası, kelime bulutları, Trend Topics, ülkelerin yıllara göre bilimsel üretimleri, en çok atıf alan ülkeler, iş birliği ağı ve tematik harita analizleri gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda sağlık iletişimi ifadesi ile toplam 1698 yayına ulaşılmış olup en fazla yayın yapan ülkenin Amerika Birleşik Devletleri olduğu ve alanla ilgili tek yayın yapan yazar oranının iki ve daha fazla yayını olan yazar oranına göre fazla olduğu gözlemlenmiştir.